Seniorzy Ziemi Chojnickiej

Dzisiaj naszym celem był Sopot – miasto na prawach powiatu położone nad Zatoką Gdańską, na Pobrzeżu Gdańskim, między Gdańskiem a Gdynią, z którymi tworzy Trójmiasto.

Jak Sopot – to molo. Z dworca nad morze trasa prowadziła główną ulicą miasta, czyli Bohaterów Monte Cassino, popularnie zwaną Monciakiem.

Spacer Monciakiem rozpoczęliśmy od neogotyckiego kościoła św. Jerzego zbudowanego w 1901 r. z fundacji pary cesarskiej. Stojący przy deptaku kościół wyróżnia się bryłą, strzelistą wieżą oraz wykorzystaniem przy budowie cegieł i ociosanych kamieni. Początkowo pełnił funkcję świątyni protestanckiej, a od 1945 kościoła katolickiego.

Na tyłach kościoła, w ogrodzie znajduje się „Pomnik Misia Wojtka”. Jest to rzeźba upamiętniająca słynnego syryjskiego niedźwiedzia, który służył jako żołnierz w 2. Korpusie Polskim gen. Władysława Andersa. Niedźwiedź został adoptowany przez polskich żołnierzy w Iranie. Przeszedł z nimi szlak bojowy, pomagając w noszeniu ciężkiej amunicji, m. in. pod Monte Cassino. Po wojnie zamieszkał w edynburskim ZOO. Autorem rzeźby jest Paweł Sasin.

Dalej było coraz ciekawiej. Monciak z różnorodną zabudową architektoniczną dostarcza niesamowitych wrażeń wzrokowych.

Ciekawostką jest Krzywy Domek nawiązujący do rysunków szwedzkiego artysty mieszkającego w Sopocie.

Ulica Bohaterów Monte Cassino przechodzi w Plac Zdrojowy i Skwer Kuracyjny, gdzie znajdują się: Dom Zdrojowy z Państwową Galerią Sztuki i Pijalnią Wód Solankowych, Zakład Balneologiczny, fontanna z solanką.

 

 

Sopockie molo ma 511 m długości. Oddalając się od plaży jest coraz wyższe i stąd można podziwiać panoramę miasta.

Przy molo cumują statki wycieczkowe i jest marina.

Schodzimy na ląd. Koniec wycieczki.

Dzisiaj wsiedliśmy do pociągu relacji Szczecinek – Gdynia i ruszyliśmy nad Bałtyk. Pogoda była wspaniała, tłok w pociągu umiarkowany, więc podróż upłynęła spokojnie. Pociąg gnał po szynach, przyroda za oknami rozkwitała, czuć było wakacje.

Wysiedliśmy na stacji Gdynia Główna i spacerkiem z Placu Konstytucji, poprzez ulicę 10 lutego, doszliśmy do Skweru Kościuszki.

Przy nabrzeżu stoją zacumowane okręt-muzeum ORP „Błyskawica” i żaglowiec „Dar Pomorza”.

W poniedziałki muzea są zamknięte. To zamiennie popłynęliśmy w rejs po porcie gdyńskim.

Godzinny rejs z przewodnikiem szybko upłynął.  Trochę wiało, ale nie było wysokich fal i przechyłów. Następny rejs planujemy z Gdyni na Hel.

Naprzeciwko Skweru Kościuszki znajduje się Akwarium Gdyńskie czyli budynek, w którym jest 68 akwariów ze 140 tonami wody. Żyje tu 2000  zwierząt  –  przedstawicieli 250 morskich gatunków.

Poza licznymi pomnikami, zobaczyliśmy współczesne tło do pamiątkowego zdjęcia – pamiątki z Gdyni.

 

Ubiegły rok zakończyliśmy spotkaniem w Charzykowskiej Bibliotece, a ten rozpoczynamy w siedzibie Zaborskiego Parku Krajobrazowego.

26 marca wzięliśmy udział w świątecznych warsztatach zatytułowanych „Na zwiastowanie przybywaj, bocianie – o przyrodniczych tradycjach wiosennych”.

Spotkanie prowadziła pani Justyna Rymon-Lipińska. Opowiedziała o tradycjach związanych z rytmem przyrody i kalendarzem liturgicznym. Przypomniała dawne ludowe przysłowia oparte na obserwowanych zjawiskach przyrodniczych i powiązanych z nimi świętach kościelnych.

Niespodzianką dla uczestników były „busłowe łapy” czyli obrzędowe pieczywo z Podlasia upieczone przez panią Justynę według starego ludowego przepisu.

A teraz nastąpiła część artystyczna, a raczej uczestnicy warsztatów w roli artystów malarzy. Otrzymaliśmy farby i wzory do malowania na drewnianych podkładkach, gdyż w ramach warsztatów robiliśmy podkładki pod kubki. Miały one przeważnie wiosenne lub świąteczne motywy.

Udawały się różnie. Nie każdy malarz to artysta.

12 grudnia ponownie odwiedziliśmy charzykowską bibliotekę. Tym razem temat spotkania brzmiał: „Brzózka, wierzba i dana są w służbie u niebieskiego Pana”.

Wysłuchaliśmy licznych opowieści pani Lucyny Bucław o różnych gatunkach drzew. O ich właściwościach leczniczych wykorzystywanych w medycynie ludowej, miejscu w tradycji i kulturze. Przypomnieliśmy sobie liczne przysłowia, wiersze i teksty piosenek, których bohaterami są drzewa.

Na zakończenie spotkania byliśmy przeegzaminowani z przekazanej nam wiedzy. Wszyscy uczestnicy wzięli udział w quizie. Byliśmy uważnymi słuchaczami, bo wszyscy otrzymali nagrody za prawidłowe odpowiedzi.

Oto jedna z bohaterek dzisiejszego wykładu – dana, czyli miotła z brzozowych witek.

No to lecimy.

 

19 listopada charzykowska biblioteka zorganizowała spotkanie autorskie z historykiem dr Adamem Węsierskim oraz Sławomirem Majnertem, który jest współautorem najnowszych publikacji pisarza.

Na wstępie dr Adam Węsierski opowiedział o swoich wydanych książkach.

Następnie przedstawił prezentację zatytułowaną „W oparach absurdu Polski Ludowej. Śmiech, humor i satyra na trudne czasy”. Przypomniał nam satyrę i wiele żartów z czasów PRL. Niektóre z nich są jeszcze w naszej pamięci.

Po spotkaniu można było otrzymać autograf autora na zakupionych książkach.

 

Gdy 3 września szliśmy do Doliny Śmierci, przy ulicy Igielskiej niedaleko mleczarni, zobaczyliśmy krzyż upamiętniający Żołnierzy Napoleońskich i byłych Wychowanków Zakładu Wychowawczego . Przed 1 listopada postanowiliśmy uporządkować to miejsce. I dzisiaj tu jesteśmy.

Krzyż ten stoi na terenie dawnego Cmentarza Napoleońskiego (zwanego też francuskim), który znajdował się naprzeciwko dzisiejszej mleczarni przy ulicy Igielskiej.

Krzyż upamiętnia dwie różne grupy osób pochowanych w tym miejscu w odstępie kilkudziesięciu lat:

Żołnierze napoleońscy:

W 1813 roku pochowano tu żołnierzy Wielkiej Armii (w tym prawdopodobnie Polaków), którzy zmarli z wycieńczenia, głodu i chorób podczas odwrotu spod Moskwy. W Chojnicach stacjonował wówczas lazaret czyli szpital polowy oraz tymczasowy obóz dla zdziesiątkowanych oddziałów.

Wychowankowie zakładu poprawczego:

W latach 1885-1945 cmentarz pełnił funkcję nekropolii dla zmarłych pracowników oraz podopiecznych pobliskiego Krajowego Zakładu Opieki Społecznej. (Później mieścił się w tym miejscu Zakład Poprawczy, a obecnie Schronisko dla Nieletnich.)

 

Ciechocin – wieś położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice.

Dzisiaj autobus miejski linii 6 zawiózł nas do Ciechocina. Pogoda nie była ciekawa. Wiatr i mżawka. Pocieszaliśmy się, że zawsze na naszych piknikach było ładnie, więc na pewno wypogodzi się. I tak się stało. 

Zostaliśmy ciepło przyjęci przez miejscowych seniorów. Była kawa i domowe ciasta.

Ognisko płonęło, pod wiatą nie padało, tematów do rozmów nie brakowało.

Czas szybko upływał  i już do domu pora.

Tydzień temu byliśmy w Dolinie Śmierci. Dzisiaj odwiedzamy inne miejsce pamięci w Chojnicach. Jest to Cmentarz Ofiar Zbrodni Hitlerowskich przy ulicy Gdańskiej.

W roku 1946 na Polach Igielskich prowadzone były prace ekshumacyjne. Trumny ze szczątkami pomordowanych zostały wystawione na widok publiczny, a następnie uroczyście pochowane na Cmentarzu Ofiar Zbrodni Hitlerowskich.

W roku 2023 Instytut Pamięci Narodowej zapoczątkował prace poszukiwawcze szczątków ofiar w Dolinie Śmierci. Odnaleziono szczątki kilkunastu osób. Po wznowieniu prac w 2024 roku odnaleziono szczątki kolejnych 100 osób.

2 września 2024 r. odbył się pogrzeb państwowy ponad 700 osób zamordowanych w Dolinie Śmierci. Szczątki złożono w 188 trumnach i pochowano w kwaterze na Cmentarzu Ofiar Zbrodni Hitlerowskich.

Dzisiaj byliśmy w Dolinie Śmierci. Zaczęliśmy od ścieżki edukacyjnej znajdującej się na drodze prowadzącej od ulicy Igielskiej do pomnika pomordowanych. Wzdłuż ścieżki postawiono 14 tablic informacyjnych o historii Chojnic przed wybuchem wojny, tragicznych wydarzeniach w samej Dolinie, jak i na Pomorzu w czasie II wojny światowej oraz powojennych pracach badawczych. Autorem „Chojnickiej Golgoty 1939-1945” jest profesor Jacek Knopek politolog i badacz historii regionu.

Pierwsza egzekucja w Lasku Miejskim miała miejsce 15 września 1939. Zamordowano wówczas trzech mieszkańców Chojnic.

Masowe egzekucje rozpoczęły się 20 października i trwały do pierwszych dni grudnia 1939 r. Wśród zamordowanych byli mieszkańcy Chojnic, Brus, Męcikała, Czerska, Klonowic, Krojantów, Ogorzelic, Wdzydz, Brzeźna i Borowego Młyna. Zamordowano też 218 umysłowo chorych przebywających w Krajowych Zakładach Opieki Społecznej w Chojnicach.

W ostatnich dniach okupacji – pod koniec stycznia1945 roku – Niemcy zamordowali kolumnę ok. 800-1000 osób. Wg jednych źródeł byli to uczestnicy powstania warszawskiego, a innych więźniowie z zakładu karnego w Bydgoszczy. Dla zatarcia śladów ciała zostały spalone.

Ten Dąb Pamięci posadzono 1 sierpnia 1925 roku w Dolinie Śmierci, w miejscu gdzie 13 czerwca 2020 r. odnaleziono ostatnie szczątki zamordowanych.

A teraz spacerkiem do „Domku pod sosną”.